Een vertaald e-book controleren voor publicatie

Wil je een vertaald e-book controleren voor publicatie, open het dan in de gratis software van Amazon, Kindle Previewer, en bekijk het zoals de lezer het zal zien: op een telefoon, een tablet en een Kindle-apparaat. In een vertaald boek zijn er een paar dingen die extra aandacht verdienen, zoals kopjes die in de brontaal zijn gebleven, leesrichting en afbeeldingen met tekst. Een kwartier controleren scheelt een recensie van één ster.

Een e-book controleren voor publicatie: waarom de computer niet genoeg is

Omdat de lezer het niet op een computer leest. Een digitaal boek is meestal 'meestromend': de tekst schikt zich opnieuw naar het scherm en naar de lettergrootte die de lezer koos. Wat er in een Word-bestand perfect uitziet, kan er op een telefoon heel anders uitzien.

En bij een vertaald boek komt er een laag bij. Het bestand ging van plek naar plek: van de bron naar de vertaler, de redacteur, de opmaak. Bij elke overdracht kan iets verloren gaan. Soms een kop, soms een voetnoot, soms een hele alinea.

Het hulpmiddel: Kindle Previewer

KDP (het zelfpublicatieplatform van Amazon) biedt gratis software voor de computer aan, Kindle Previewer. Volgens de helppagina ervan laat die zien hoe het boek eruitziet op drie soorten apparaten:

• Tablet, zoals een iPad of een Android-tablet.
• Telefoon, zoals een iPhone of een Galaxy.
• Kindle-apparaat, zoals de Kindle Paperwhite.

De software werkt op Windows 10 en hoger en op macOS 12 en hoger. Er is ook een online versie binnen KDP zelf, die volgens Amazon hetzelfde basiswerk doet, met minder weergaveopties.

Zo gebruik je het, in drie stappen

1. Open het bestand dat je wilt uploaden. Meestal is dat een EPUB (EPUB is het gangbare formaat voor digitale boeken) of een Word-bestand.
2. Wissel van apparaat en lettergrootte. In het menu Preview Options kun je wisselen tussen tablet, telefoon en Kindle, tussen staand en liggend, en tussen lettergroottes. Kijk minstens naar een telefoon met een grote letter, want daar breken dingen het eerst.
3. Blader door het hele boek. In het gedeelte Navigation staat een optie Auto-Advance View, die automatisch door het hele boek bladert. Jij kijkt alleen en stopt als er iets niet klopt.

Nog een handige optie: het menu View All toont alle afbeeldingen, lijsten en tabellen in het boek op één plek. In plaats van ze tussen 300 pagina's te zoeken, zie je ze allemaal tegelijk.

Wat je in een vertaald boek extra controleert

Dit is de lijst die we aanraden, in volgorde:

• De inhoudsopgave. Staat elk hoofdstuk erin? Verwijst elke link naar het juiste hoofdstuk? Ontbreekt er een hoofdstuk, dan ontdek je het hier.
• Kopjes. Geen enkele kop is in de brontaal gebleven. Dat gebeurt vaker dan je denkt, vooral bij hoofdstuk- en deeltitels.
• De openings- en slotpagina's. Copyrightpagina, opdracht, dankwoord, 'over de schrijver'. Zijn ze vertaald? Zijn ze bijgewerkt voor deze uitgave? Over die pagina's schreven we in de openings- en slotpagina's van een boek.
• Namen. Zoek de naam van de hoofdpersoon op. Staat hij in het hele boek hetzelfde geschreven?
• Afbeeldingen met tekst. Een kaart, een schema, een foto van een bord. De tekst in de afbeelding wordt niet automatisch vertaald.
• Leesrichting. Gaat het boek van het Hebreeuws naar een taal die van links naar rechts wordt gelezen, controleer dan dat de pagina's, de nummers en de afbeeldingen de goede kant op gaan. We legden dat uit in als een boek van leesrichting verandert.

Een boek met vaste opmaak is een ander verhaal

Is je boek vast opgemaakt, bijvoorbeeld een geïllustreerd kinderboek of een kookboek, dan stroomt het niet mee. Elke pagina ziet er precies zo uit als jij hem ontwierp. Hier is de controle simpeler, maar controleer wel dat de vertaalde tekst, die meestal langer is, niet buiten de ruimte valt die ervoor was gereserveerd. Het verschil staat uitgelegd in meestromend of vast opgemaakt e-book.

En de gedrukte uitgave?

Het gedrukte boek controleer je anders: je bestelt een proefexemplaar en houdt het in je hand. Een volledige checklist staat in de checklist voor het proefexemplaar van een vertaald boek.

Heb je vertaald via een dienst die een kant-en-klaar bestand levert, zoals Targum, haal het bestand dan toch door Kindle Previewer voor je het uploadt. Het is je laatste controle, en niemand anders doet hem voor je.