In welke taal laat je je boek vertalen, en hoe kies je?
Er is geen eenduidig antwoord op de vraag in welke taal je je boek laat vertalen, maar er is wel een goede volgorde om die vraag te stellen: eerst waar de lezers van een boek als het jouwe al zitten, dan wat de taal met het boek zelf doet, en pas als laatste wat de winkels toestaan. De meeste auteurs slaan de eerste twee vragen over en kiezen Engels, omdat dat nu eenmaal gebeurt.
Soms is Engels ook echt het antwoord. Soms is het het antwoord waardoor een boek verdwijnt tussen een miljoen andere.
Waarom Engels de standaardkeuze is
Engels heeft twee echte voordelen. Het eerste is omvang: het is de grootste markt voor zelf uitgegeven boeken, en de meeste hulpmiddelen en diensten in dit vak zijn eromheen gebouwd. Het tweede wordt minder genoemd: zodra je een Engelse versie hebt, wordt elke volgende vertaling makkelijker, omdat bijna elke vertaler en elk hulpmiddel beter werkt vanuit het Engels dan vanuit een kleine taal.
Het nadeel is precies diezelfde omvang. De Engelse markt telt in elke categorie een enorm aantal boeken. Een goed boek zonder marketing wordt daar eenvoudigweg niet gezien, en dat is extra vervelend nadat je voor een vertaling hebt betaald.
Eerste vraag: waar worden boeken zoals het jouwe al gelezen
Dit is de nuttigste controle die je kunt doen, en ze kost twintig minuten.
Kies een land, open de Amazon-winkel van dat land en zoek drie tot vijf boeken die op het jouwe lijken: hetzelfde genre, hetzelfde publiek, vergelijkbare lengte. Kijk dan naar twee dingen: bestaan die boeken überhaupt, en zo ja, hebben ze recensies?
Vergelijkbare boeken met recensies betekenen lezers die precies zoeken wat jij hebt geschreven. Een markt die er helemaal leeg uitziet, is bijna altijd een markt zonder vraag, geen kans die niemand heeft opgemerkt.
Er is nog een teken om naar te zoeken: boeken uit jouw land, of boeken vertaald uit jouw taal, die het daar al goed doen. Als iemand de weg heeft geplaveid, staan de lezers daar ervoor open.
Tweede vraag: wat de taal met het boek doet
Niet elk boek stapt met hetzelfde gemak over naar elke taal.
Non-fictie, een vakgids of een zelfhulpboek reist bijna overal naartoe: het probleem is universeel. Een roman die zich afspeelt in één specifieke wijk, met plaatselijke humor en culturele verwijzingen, vraagt ander werk: niet alleen woorden vertalen, maar beslissen wat je aan een buitenlandse lezer uitlegt en wat je bewust vreemd laat.
Een kinderboek voegt een laag toe: de tekst is kort, maar moet hardop goed klinken en zit vast aan illustraties die niet meebewegen. Die verschillen hebben we uitgewerkt in een vertaalroute kiezen per boeksoort.
Wat de winkels werkelijk toestaan
Dit is een kleine technische controle die teleurstelling scheelt. Amazon publiceert een lijst met ondersteunde talen voor publiceren via KDP (het zelfpublicatieplatform van Amazon), en dat is een vastgestelde lijst: niet elke taal staat erop.
Twee dingen zijn de moeite waard om te weten. Ten eerste dragen sommige talen een formaatbeperking: een paar staan er alleen voor e-boeken, een paar alleen voor druk. Ten tweede staat Hebreeuws zonder zo'n beperking op de lijst, wat betekent dat de omgekeerde richting — een buitenlands boek naar het Hebreeuws vertalen — ook publiceerbaar is.
Staat de taal die je koos er niet op, dan betekent dat niet dat je er niet in kunt uitgeven. Het betekent dat je een andere winkel nodig hebt, en dat weet je liever vóór de vertaling dan erna. Wat dit platform met je boek doet, legden we uit in wat KDP is.
Hoe je in de praktijk kiest
Drie veelvoorkomende situaties, en wat bij elke situatie past:
| Jouw situatie | De taal om mee te beginnen |
|---|---|
| Non-fictie of een gids, nog geen publiek | Engels: de meeste lezers, en het makkelijkst om vanaf verder te gaan |
| Roman met sterke plaatselijke kleur | Een taal waarin al boeken uit jouw regio worden gelezen |
| Lezers uit het buitenland schrijven je al | De taal waaruit die berichten komen |
En als je eenmaal gekozen hebt: kies er één. De verleiding om in drie talen tegelijk te vertalen is groot, zeker nu de vertaling zelf niet meer het knelpunt is. Maar elke extra taal heeft een eigen omslag, beschrijving, categorieën en verkoopoverzicht, en dat is het deel dat tijd kost.
De goedkoopste manier om te testen is beginnen met een kort fragment in één taal, horen hoe het boek daarin klinkt, en pas daarna beslissen. Zit je nog in de beslisfase, dan zet veelgestelde vragen de stappen op volgorde.
Veelgestelde vragen
Is Engels altijd de juiste keuze?
Niet altijd, maar het is de veilige keuze. Engels opent de grootste winkel en maakt elke volgende vertaling makkelijker. Het is ook de drukste taal, dus een gemiddeld boek verdwijnt er sneller dan in een kleinere markt.
Eén taal tegelijk of meerdere?
Eén. Een boek in een nieuwe taal heeft een eigen omslag, beschrijving, categorieën en verkoopcijfers nodig. Twee talen tegelijk betekent twee nieuwe marketingklussen in dezelfde week, en de meeste auteurs krijgen er niet eens één af.
Hoe weet ik of er lezers voor mijn boek zijn in een bepaalde taal?
Zoek in de winkel van dat land naar drie of vier boeken zoals het jouwe. Bestaan die boeken en hebben ze recensies, dan zijn er lezers. Levert de zoekopdracht bijna niets op, dan is dat meestal een lege markt en geen kans.
Zijn er talen waarin je simpelweg niet kunt publiceren?
Winkels ondersteunen een vastgestelde lijst met talen, en sommige daarvan alleen voor e-boeken of alleen voor druk. Controleer of jouw taal op de lijst staat voordat je een vertaling bestelt, anders is het bestand klaar zonder plek om het te uploaden.
Kies ik een taal die ik spreek of een taal die ik niet begrijp?
Een taal die je spreekt is makkelijker te controleren, maar daar zitten niet per se de lezers. Kies je een taal die je niet leest, bedenk dan vooraf wie het resultaat nakijkt: een bekende, een testlezer of een plaatselijke redacteur.