Hebt u een buitenlandse uitgever nodig voor een andere taal?

Nee, dat hoeft niet. U kunt een boek volledig op eigen kracht in een andere taal uitbrengen, en u kunt ook de rechten verkopen aan een lokale uitgever die het voor u doet. Beide routes bestaan echt, en ze verschillen op bijna elk punt: wie betaalt, wie beslist, en hoe lang het duurt.

De juiste vraag is niet welke route beter is, maar welke nu voor u openstaat.

Wat een buitenlandse uitgever werkelijk doet

Een uitgever in een ander land koopt van u een licentie om het boek in zijn taal uit te brengen. Hij betaalt de vertaling, laat een nieuw omslag ontwerpen, drukt, verspreidt naar winkels en probeert recensies te krijgen.

In ruil neemt hij het grootste deel van de opbrengst en krijgt u een percentage. Soms is er vooraf een voorschot.

Wat u in die afspraak koopt is niet in de eerste plaats geld, maar aanwezigheid ter plaatse. Een boekhandel in Berlijn bestelt geen boek van een auteur die ze niet kent, maar wel een boek van een uitgeverij waarmee ze al twintig jaar werkt.

Waarom dit niet echt voor iedereen openstaat

Omdat een buitenlandse uitgever van u moet horen.

In de praktijk bereikt hij een boek op drie manieren: via een literair agent die u vertegenwoordigt en het aanbiedt, via een boekenbeurs waar rechten worden verhandeld, of via een opvallend succes in de oorspronkelijke taal dat hem ter ore kwam.

Hebt u geen agent, verkocht het boek geen bijzondere aantallen in de taal waarin het geschreven is, en presenteert niemand het op beurzen — dan gaat deze route niet vanzelf open. Dat is geen oordeel over het boek. Zo werkt deze wereld.

Wat de tweede route inhoudt

Op de zelfstandige route betaalt u de vertaling, beslist u over omslag en prijs, en publiceert u zelf in de online winkels.

Het voordeel is duidelijk: niemand hoeft het goed te keuren, en de opbrengst is helemaal van u. U houdt ook de rechten, en kunt ze later verkopen als het boek aanslaat.

Het nadeel is even duidelijk: u hebt geen aanwezigheid in fysieke winkels in dat land, niemand die met de lokale pers praat, en de marketing komt volledig op u neer. Een goed boek in een nieuwe taal dat niemand kent, is een boek dat lezers niet uit zichzelf vinden.

Hoe u tussen beide kiest

Stel uzelf drie vragen.

Heeft iemand een reden om juist dit boek in dat land te willen? Een boek over een heel lokaal onderwerp interesseert een buitenlandse uitgever zelden; een boek in een populair genre interesseert hem meer.

Hoeveel tijd hebt u? Rechten verkopen is een traject van maanden tot jaren, inclusief zoeken, onderhandelen en het schema van de uitgever. De zelfstandige route gaat in uw eigen tempo.

En wat wilt u beheren? Op de zelfstandige route bent u de uitgever, met alles wat daarbij hoort.

Wat in beide gevallen de moeite waard is

Controleer vóór elke beslissing of de rechten echt bij u liggen en of u het boek in een andere taal mag uitbrengen. Tekende u ooit een contract, dan staat het antwoord daarin. Daarover schreven we in wie de vertaalrechten bezit.

En kijk of er überhaupt lezers voor uw boek zijn in de taal die u overweegt, voordat u erin investeert. Die keuze behandelden we in naar welke taal u laat vertalen; de overige vragen staan bij onze veelgestelde vragen.