Het aantal pagina's van een vertaald boek: waarom het verandert

Bijna elk boek krijgt een ander aantal pagina's als het naar een andere taal gaat, en bij een vertaling uit het Hebreeuws naar het Engels wordt het meestal langer. Dat is geen teken dat er iets mis is met de vertaling. Zo werken talen nu eenmaal. Maar bij een gedrukt boek heeft het aantal pagina's van een vertaald boek gevolgen die jou direct raken: de breedte van de rug, de omslag en de drukkosten.

Waarom een boek langer of korter wordt in vertaling

Elke taal verpakt betekenis anders. Dezelfde zin kan in de ene taal één regel beslaan en in een andere anderhalve regel, zonder dat iemand een woord heeft toegevoegd of weggelaten.

Hebreeuws is op papier een bijzonder zuinige taal, om twee redenen:

• Er zijn geen letters voor klinkers. Het woord voor boek, sefer, schrijf je in het Hebreeuws met drie letters. In het Nederlands heeft ‘boek’ er vier nodig.
• Kleine woordjes worden aan het volgende woord vastgeschreven. Uvabayit is één woord. In het Nederlands is dat ‘en in het huis’, vier woorden. Kshehalachti is ook één woord. In het Nederlands ‘toen ik ging’, drie.

Daarom wordt een boek dat uit het Hebreeuws naar het Engels, Frans of Spaans wordt vertaald bijna altijd langer. En een boek dat naar het Hebreeuws wordt vertaald, wordt meestal korter.

Wat het aantal pagina's nog meer verandert

De taal is maar een deel van het verhaal. Ook zonder één woord te veranderen, schuift het aantal pagina's door:

• Het formaat van het boek. Een klein formaat heeft meer pagina's nodig voor dezelfde tekst.
• Het lettertype en de grootte ervan. Verschillende lettertypes zijn verschillend breed, ook op dezelfde grootte.
• De regelafstand en de marges. Hoeveel lucht er op de pagina zit.
• Hoe hoofdstukken beginnen. Een boek waarin elk hoofdstuk op een nieuwe rechterpagina begint, krijgt er lege pagina's bij.

Is de vertaling langer uitgevallen dan het origineel, dan heb je dus een paar knoppen om aan te draaien voordat je tekst gaat inkorten. En meestal hoeft er helemaal niets ingekort te worden.

Wat het aantal pagina's van een vertaald boek doet met de omslag

Bij een gedrukt boek is de omslag niet alleen een voorkant. Het is achterkant, rug en voorkant samen, en de rug hangt af van de dikte van het boek.

Bij KDP (het zelfpublicatieplatform van Amazon) staat dat zwart op wit. Volgens de helppagina over de omslag van een paperback wordt de breedte van de rug berekend uit het aantal pagina's en het soort papier. Op dezelfde pagina staat ook dat tekst op de rug alleen wordt gedrukt bij boeken met meer dan 79 pagina's. Een dunner boek met tekst op de rug wordt afgewezen.

In de praktijk: de volledige omslag van het vertaalde boek ontwerp je pas als het binnenwerk vastligt. Ontwerp je de omslag op basis van het aantal pagina's van het origineel, dan klopt de rug niet. KDP heeft ook een omslagcalculator die een sjabloon maakt op basis van jouw aantal pagina's.

Nog een detail: gaat het boek van het Hebreeuws naar een taal die van links naar rechts wordt gelezen, dan draait de omslag om. De voorkant komt aan de andere kant van de rug. Daarover schreven we in als een boek van leesrichting verandert.

Wat het doet met de drukkosten

Bij de meeste gedrukte boeken betekenen meer pagina's meer geld. Volgens de pagina over drukkosten van KDP bestaan de drukkosten uit een vast bedrag plus een toeslag per pagina. Er is één uitzondering: bij korte boeken in zwarte inkt geldt alleen het vaste bedrag.

Dat verandert twee dingen. Het eerste is hoeveel je overhoudt aan elk verkocht exemplaar, want de drukkosten gaan van de opbrengst af. Het tweede is de prijs die je moet vragen, want een langer boek heeft een hogere verkoopprijs nodig om dezelfde winst over te houden. Is het vertaalde boek veel langer geworden dan het origineel, controleer dit dan voordat je een prijs vastlegt.

En bij een e-book?

Daar valt het probleem bijna weg. Een gewoon e-book heeft geen vaste pagina's. De tekst loopt door volgens de schermgrootte en de lettergrootte die de lezer kiest, en hetzelfde boek kan op de ene telefoon ‘200 pagina's’ zijn en op een andere ‘400’.

De uitzondering zijn boeken waarin de vormgeving van de pagina deel is van de inhoud, zoals geïllustreerde kinderboeken. Daar wordt elke pagina vooraf opgebouwd, en een langere tekst past soms gewoon niet in de ruimte die ervoor gereserveerd is.

Wat je ermee doet

Drie simpele stappen:

1. Bestel geen volledige omslag voordat het binnenwerk vastligt. Aan de voorkant kun je al beginnen, maar rug en achterkant maak je pas op het eind af.
2. Is de vertaling te lang uitgevallen, begin dan bij de vormgeving. Lettertype, grootte en marges, voordat je tekst gaat inkorten.
3. Bestel een gedrukt exemplaar voordat je publiceert. Alleen met het boek in je handen zie je of de rug goed zit en of de dikte goed voelt. Meer vragen vind je bij de veelgestelde vragen.