Wat is printing on demand, en waarom telt het bij een vertaling

Bij printing on demand wordt het papieren exemplaar van je boek pas gemaakt nadat iemand het heeft besteld. Geen voorraad, niets vooraf betalen en geen dozen in de woonkamer. De drukkosten gaan gewoon van de opbrengst van die ene verkoop af.

Daarom kan een schrijver in zijn eentje vandaag een papieren boek uitbrengen in een taal die hij zelf niet eens leest, zonder te gokken op duizenden exemplaren.

Hoe het in de praktijk werkt

Je uploadt een bestand met het binnenwerk en een bestand met de omslag, je bepaalt een prijs, en het boek krijgt een pagina in de winkel. Tot zover lijkt het precies op een digitaal boek.

Het verschil begint op het moment dat een lezer op "kopen" klikt. Dan, en pas dan, gaat er een opdracht naar een drukker, wordt het exemplaar gedrukt en naar hem verstuurd. Amazon houdt het kort: ze drukken op bestelling en verrekenen de drukkosten met je royalty's, en daarom is er niets vooraf en ligt er geen voorraad.

Wat je aan elke verkoop overhoudt, is een bepaald deel van de prijs die je hebt vastgesteld, min de drukkosten van dat exemplaar.

Wat bepaalt de drukkosten van één exemplaar

Vier dingen, volgens Amazon: het formaat van het boek, het aantal bladzijden, of het in zwart-wit of in kleur wordt gedrukt, en het soort papier. En een vijfde factor die je makkelijk vergeet — uit welke winkel ter wereld de lezer heeft besteld, want er wordt bij hem in de buurt gedrukt.

De rekensom zelf is niet ingewikkeld: er is een vast deel, en daar komt iets bij per bladzijde.

Daar volgt een conclusie uit die rechtstreeks met vertalen te maken heeft. Het aantal bladzijden ligt niet vast tussen talen.

Waarom dit juist een vertaald boek raakt

Een tekst die van taal wisselt, verandert van lengte. Het Hebreeuws is een vrij compacte taal, en dezelfde gedachte neemt in het Engels of het Duits vaak meer ruimte in. Een boek dat in het Hebreeuws tweehonderd bladzijden telde, kan in de Engelse versie langer uitvallen.

Dat is geen ramp en ook geen geheim, maar het betekent twee praktische dingen. Ten eerste liggen de drukkosten van de vertaalde versie net iets anders dan die van het origineel. Ten tweede: heb je het origineel geprijsd precies op de grens waar het nog rendabel is, reken de nieuwe versie dan opnieuw door in plaats van de prijs over te nemen.

Aan de andere kant van de vergelijking staat een groter voordeel: je kunt een boek in een nieuwe taal uitbrengen zonder vooraf ook maar één exemplaar te drukken. Slaat de taal niet aan, dan blijf je niet met voorraad zitten. We schreven er uitgebreid over in digitaal, papier of audio.

Wat deze werkwijze je niet geeft

Twee dingen, en het loont ze vooraf te kennen.

Het eerste: één los exemplaar is duurder dan een oplage van duizend bij een drukker. Je betaalt voor het gemak van geen voorraad, en dat is een eerlijke ruil — maar wie zeker weet dat hij op één avond een flinke stapel verkoopt, bijvoorbeeld bij lezingen, komt met een andere rekensom beter uit.

Het tweede: fysieke boekhandels bestellen zulke boeken meestal niet, omdat ze onverkochte exemplaren willen kunnen retourneren. Is een plank in de winkel je doel en niet een pagina op internet, dan is dat een heel ander gesprek.

Wat je nagaat voor een papieren versie in een tweede taal

Drie dingen.

De omslag. Een gedrukte omslag is niet één afbeelding maar achterkant, rug en voorkant, en de rug wordt breder naarmate er meer bladzijden zijn. Een langere vertaling heeft dus een aangepaste omslag nodig, niet hetzelfde bestand. We werkten dat uit in heeft een vertaald boek een nieuwe omslag nodig.

De opmaak. Het binnenwerk is opgebouwd voor een bepaalde breedte en hoogte. Loopt de nieuwe taal de andere kant op, zoals het Hebreeuws tegenover het Engels, dan verschuiven ook de paginanummers en de marges.

Een proefexemplaar. Bestel voor je publiceert één exemplaar en houd het vast. Dat is het moment waarop fouten opduiken die een scherm nooit laat zien.

Meer vragen die in deze fase terugkomen staan bij de veelgestelde vragen.